Rheilffordd Chwarel Trefor

Oddi ar Cof y Cwmwd
Jump to navigation Jump to search

Tramffordd breifat oedd Rheilffordd Chwarel Trefor a wasanaethai Chwarel yr Eifl, neu Chwarel Trefor, i gludo cynnyrch y chwarel at Gei Trefor. Deuai wagenni i lawr yr inclên o'r chwarel drwy gyfrwng system wifrau cyn belled â Swyddfa'r Gwaith, ac o'r fan honno fe'u tynnid gan injan stêm o 1872-3 ymlaen cyn belled â'r cei (ond nid ar y cei ei hun), nes i injans petrol a disel llai gymryd drosodd. Cludai ychydig o fwyn hefyd o gloddfa mwyn haearn tan-ddŵr. Roedd yna gangen i bentref Trefor a gludai nwyddau a ddeuai gyda'r llongau a alwai i nôl y wenithfaen, (er i hon gau cyn 1920).

Lled y lein oedd 1'11 1/2", sef y lled cyffredin ar gyfer rheilffyrdd a thramffyrdd chwareli Sir Gaernarfon - ond yn wahanol i led y trac a ddefnyddid yn chwarel Penmaenmawr a ddaeth yn rhan o'r un cwmni.

O dipyn i beth, disodlwyd yr angen am y dramffordd gan lorïau, a hynny rhwng 1951 a 1962.

Ffynonellau[golygu]

J I C Boyd, Narrow Gauge Railways in North Caernarvonshire Cyf. 1: West, (1980), tt.268-73.