Melin y Bont-faen

Oddi ar Cof y Cwmwd
Neidio i: llywio, chwilio

Melin ŷd oedd Melin y Bont-faen. Erbyn hyn, dim ond fferm Pont-faen sydd ar y safle. Dyma oedd y felin olaf ar lan Afon Gwyrfai cyn iddi gyrraedd ei haber yn Y Foryd. Roedd ffôs yn cludo dŵr o'r afon ger Tŷ Cerrig (yr ochr uchaf i Bont Faen, er bod yna ffrwd felin (sef mill-race) hefyd oedd yn dod yn syth o'r afon ger y felin. Roedd y felin yn sefyll ochr Uwchgwyrfai i'r afon, ac ar ffin Uwchgwyrfai felly, rhwng plwyfi Llanwnda a Llanfaglan.

Fe'i hadeiladwyd gan Richard Evans, Elernion tua dechrau'r 17g yn lle Melin Cae Mawr a safai tua 2 filltir i fyny'r afon ac a oedd wedi mynd i gyflwr drwg. Roedd safle Melin y Bont-faen hefyd yn fwy cyfleus i'r amaethwyr lleol. Bu'n malu tan oddeutu 1904.[1]. Ym 1889, ceir nodyn mai John Huxley oedd y melinydd yno.[2]

Eginyn.png Mae'r erthygl hon yn eginyn. Gallwch helpu prosiect Cof y Cwmwd drwy ychwanegu ati . Mae manylion am sut i wneud hyn yma


Cyfeiriadau[golygu]

  1. W. Gilbert Williams, Arfon y Dyddiau Gynt, (Caernarfon, d.d.), t.131
  2. Cyfarwyddiadur Masnach Sutton ar gyfer 1889-90 (o dan 'Llanwnda')