Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Pont Cwellyn"

Oddi ar Cof y Cwmwd
Neidio i: llywio, chwilio
Llinell 1: Llinell 1:
Mae '''Pont Cwellyn''' bresennol yn bont ar ffurf sarn gyda thri bwa dros hyd o 77 llath, ger ffermydd Cwellyn a Phlanwydd. Mae'n sefyll ar yr hen ffin rhwng plwyfi [[Llanwnda]], Beddgelert a [[Betws Garmon]] lle mae afonydd Bron-y-fedw ac [[Afon Gwyrfai]] yn llifo i mewn i ben uchaf [[Llyn Cwellyn]], ar y briffordd o Gaernarfon i Feddgelert (yr A4085 bresennol). Cafodd ei thrwsio a'i gwella ym 1829-30 gan y contractwyr Lewis Williams a John Parry, seiri maen. Roedd y gwaith yn cynnwys sythu darn o'r ffordd fel y byddai'r ddwy afon yn llifo o dan y bont. Ar fapiau Ordnans, fe roddir yr enw Pont Glan-yr-afon neu Bont Cwellyn Rhif 2 i'r bont dros Afon Bron-y-fedw a Phont Cwellyn Rhif 1 i'r darn o'r bont sy'n croesi'r Afon Cwellyn neu Wyrfai. Dim ond un dalcen i Bont Gwyrfai 1 o'r holl adeiladwaith sydd yn [[Uwchgwyrfai]].<ref>Map Ordnans 6" i'r filltir, arolwg 1888</ref>
+
Mae '''Pont Cwellyn''' bresennol yn bont ar ffurf sarn gyda thri bwa dros hyd o 77 llath, ger ffermydd Cwellyn a Phlanwydd. Bu hen bont ar y safle cyn 1778.<ref>Archifdy Gwynedd XPlansB/153</ref>Mae'n sefyll ar yr hen ffin rhwng plwyfi [[Llanwnda]], Beddgelert a [[Betws Garmon]] lle mae afonydd Bron-y-fedw ac [[Afon Gwyrfai]] yn llifo i mewn i ben uchaf [[Llyn Cwellyn]], ar y briffordd o Gaernarfon i Feddgelert (yr A4085 bresennol). Cafodd ei thrwsio a'i gwella ym 1829-30 gan y contractwyr Lewis Williams a John Parry, seiri maen. Roedd y gwaith yn cynnwys sythu darn o'r ffordd fel y byddai'r ddwy afon yn llifo o dan y bont. Ar fapiau Ordnans, fe roddir yr enw Pont Glan-yr-afon neu Bont Cwellyn Rhif 2 i'r bont dros Afon Bron-y-fedw a Phont Cwellyn Rhif 1 i'r darn o'r bont sy'n croesi'r Afon Cwellyn neu Wyrfai. Dim ond un dalcen i Bont Gwyrfai 1 o'r holl adeiladwaith sydd yn [[Uwchgwyrfai]].<ref>Map Ordnans 6" i'r filltir, arolwg 1888</ref>
  
Roedd y bont oedd yno'n wreiddiol ond yn croesi Afon Cwellyn, gan adael yr afon arall (mae'n debyg) i beri achos llifogydd ar adegau o storm. Fer ymddengys iddi gael ei chodi neu ei hailgodi tua 1800 (a barnu oddi wrth arddull y planiau a'r ysgrifen ar y dogfennau sydd ar gael). Yr adeiladydd y pryd hynny oedd Lewis Ellis a'i bartneriaid i ddyluniad John Hughes, saer melinau. Y gost y pryd hynny, mae'n ymddangos, oedd £251,12.0c.<ref>Archifdy Gwynedd XPlansB/76</ref>
+
Roedd y bont oedd yno'n wreiddiol ond yn croesi Afon Cwellyn, gan adael yr afon arall (mae'n debyg) i beri achos llifogydd ar adegau o storm. Mae'n amlwg fod pont yno ym 1778<ref>Archifdy Caernarfon XPlansB/153</ref> ac mae bond wedi ei lofnodi gan Henry Parry, Moel-y-don, Ynys Môn, saer melinau; Griffith Williams, Llanllechid, saer maen; a John Hughes, Drws-y-coed, Beddgelert, saer maen yn nodi eu bod wedi codi pont newydd yn lle'r hen bont oedd yn "annigonol, anghyfleus a heb fod mewn cyflwr da" ar gost o £200.<ref>Archifdy Gwynedd XPlansB/150</ref> Fe ymddengys iddi gael ei chodi neu ei hailgodi tua 1800 (a barnu oddi wrth arddull y planiau a'r ysgrifen ar y dogfennau sydd ar gael). Yr adeiladydd y pryd hynny oedd Lewis Ellis a'i bartneriaid i ddyluniad John Hughes, saer melinau. Y gost y pryd hynny, mae'n ymddangos, oedd £251,12.0c.<ref>Archifdy Gwynedd XPlansB/76</ref>
  
 
{{eginyn}}
 
{{eginyn}}

Diwygiad 12:03, 13 Mehefin 2019

Mae Pont Cwellyn bresennol yn bont ar ffurf sarn gyda thri bwa dros hyd o 77 llath, ger ffermydd Cwellyn a Phlanwydd. Bu hen bont ar y safle cyn 1778.[1]Mae'n sefyll ar yr hen ffin rhwng plwyfi Llanwnda, Beddgelert a Betws Garmon lle mae afonydd Bron-y-fedw ac Afon Gwyrfai yn llifo i mewn i ben uchaf Llyn Cwellyn, ar y briffordd o Gaernarfon i Feddgelert (yr A4085 bresennol). Cafodd ei thrwsio a'i gwella ym 1829-30 gan y contractwyr Lewis Williams a John Parry, seiri maen. Roedd y gwaith yn cynnwys sythu darn o'r ffordd fel y byddai'r ddwy afon yn llifo o dan y bont. Ar fapiau Ordnans, fe roddir yr enw Pont Glan-yr-afon neu Bont Cwellyn Rhif 2 i'r bont dros Afon Bron-y-fedw a Phont Cwellyn Rhif 1 i'r darn o'r bont sy'n croesi'r Afon Cwellyn neu Wyrfai. Dim ond un dalcen i Bont Gwyrfai 1 o'r holl adeiladwaith sydd yn Uwchgwyrfai.[2]

Roedd y bont oedd yno'n wreiddiol ond yn croesi Afon Cwellyn, gan adael yr afon arall (mae'n debyg) i beri achos llifogydd ar adegau o storm. Mae'n amlwg fod pont yno ym 1778[3] ac mae bond wedi ei lofnodi gan Henry Parry, Moel-y-don, Ynys Môn, saer melinau; Griffith Williams, Llanllechid, saer maen; a John Hughes, Drws-y-coed, Beddgelert, saer maen yn nodi eu bod wedi codi pont newydd yn lle'r hen bont oedd yn "annigonol, anghyfleus a heb fod mewn cyflwr da" ar gost o £200.[4] Fe ymddengys iddi gael ei chodi neu ei hailgodi tua 1800 (a barnu oddi wrth arddull y planiau a'r ysgrifen ar y dogfennau sydd ar gael). Yr adeiladydd y pryd hynny oedd Lewis Ellis a'i bartneriaid i ddyluniad John Hughes, saer melinau. Y gost y pryd hynny, mae'n ymddangos, oedd £251,12.0c.[5]

Eginyn.png Mae'r erthygl hon yn eginyn. Gallwch helpu prosiect Cof y Cwmwd drwy ychwanegu ati . Mae manylion am sut i wneud hyn yma

Cyfeiriadau

  1. Archifdy Gwynedd XPlansB/153
  2. Map Ordnans 6" i'r filltir, arolwg 1888
  3. Archifdy Caernarfon XPlansB/153
  4. Archifdy Gwynedd XPlansB/150
  5. Archifdy Gwynedd XPlansB/76