David Roberts, Blaenau Ffestiniog

Oddi ar Cof y Cwmwd
Fersiwn a roddwyd ar gadw am 11:34, 2 Mawrth 2023 gan Irion (Sgwrs | cyfraniadau)
(gwahan) ← At y diwygiad blaenorol | Y diwygiad cyfoes (gwahan) | At y diwygiad dilynol → (gwahan)
Jump to navigation Jump to search

Gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd oedd y Parch. David Roberts, Rhiw, Blaenau Ffestiniog (1835-1906).

Ganed ef 23 Mawrth 1835 yn Traean, fferm yn y Dolydd, yn fab i Robert ac Ann Davies. Bu Traean yn lle amlwg yn hanes Methodistiaeth gynnar yr ardal yn y 18g. Roedd Ann Owen, hen nain i David Roberts, yn chwaer i hen lanciau'r Traean, Robert a John Hughes, a groesawodd rai o'r pregethwyr Methodistaidd cyntaf i ymweld â'r ardal.

Cafodd David Roberts addysg gynnar yn ysgol eglwysig Y Bontnewydd, ac roedd rhai'n awyddus iddo fynd ymlaen i geisio urddau eglwysig yn yr Eglwys Wladol. Fodd bynnag, o'r ysgol yn Y Bontnewydd aeth i Gaernarfon i gael ei brentisio'n siopwr ond ni chymerodd at y gwaith hwnnw ac yn fuan ymunodd â'i dad fel chwarelwr yn Chwarel Dinorwig, Llanberis, gyda'r ddau'n lletya yno gydol yr wythnos. Yn fuan wedi iddo droi ei ugain oed aeth i Ysgol Eben Fardd yng Nghlynnog am ragor o addysg ac yn ystod y cyfnod hwnnw y dechreuodd bregethu. Wedi ysbaid yng Nghlynnog aeth i Goleg y Bala, lle bu am bedair blynedd, ac aeth drwy arholiad y London Matriculation yn llwyddiannus. Dichon y byddai wedi mynd ymlaen i ennill gradd oni bai i'w iechyd ddechrau dirywio.

Fodd bynnag, derbyniodd alwad i fod yn weinidog ym Mhenmaenmawr, lle bu hyd 1868 pan symudodd i eglwys Y Rhiw, Blaenau Ffestiniog, eglwys fawr gyda dros bedwar cant o aelodau. Yn fuan wedi iddo symud yno credid ei fod yn dechrau dioddef o'r dicïau ac nad oedd hir oes iddo. Ond fe drodd at wella a bu'n weinidog uchel iawn ei barch ym Mlaenau Ffestiniog tan ei farwolaeth ddechrau 1906.

Ym 1908 cyhoeddwyd cofiant iddo dan olygyddiaeth Y Parch. John Owen, gweinidog eglwys Bowydd yn y Blaenau. Yn y gyfrol ceir ysgrifau a cherddi coffa i David Roberts, ynghyd â detholiad o'i ysgrifau a'i bregethau.[1]

Cyfeiriadau

  1. Cofiant a Gweithiau y Parch. David Roberts, Y Rhiw, Blaenau Ffestiniog, dan olygyddiaeth y Parch John Owen M.A., Bowydd. (Dolgellau, 1908).